Bản Tin Pháp Luật 02/2026

DOANH NGHIỆP - THƯƠNG MẠI

Quyết định số 250/QĐ-TTg ngày 26/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Chuyển đổi số toàn diện lĩnh vực Nội vụ phục vụ người dân và doanh nghiệp đến năm 2030, định hướng đến năm 2045.

Quyết định 350/QĐ-TTg mang quan điểm chủ đạo của Đề án là thực hiện chuyển đổi số đồng bộ, thống nhất trên phạm vi toàn quốc dựa trên các trụ cột hạ tầng, dữ liệu, nền tảng, nhân lực và an toàn thông tin. Đề án lấy thể chế làm nền tảng, dữ liệu là tài nguyên và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm để đơn giản hóa thủ tục, cắt giảm chi phí tuân thủ, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Mục tiêu tổng quát của Đề án là xây dựng nền hành chính phục vụ chuyên nghiệp, hiện đại, vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ số thông minh, phấn đấu đưa ngành Nội vụ trở thành đơn vị tiêu biểu trong chuyển đổi số thực thi công vụ. Cụ thể đến năm 2030, ngành đặt mục tiêu hoàn thành các cơ sở dữ liệu quốc gia trọng yếu về cán bộ, công chức, viên chức và an sinh xã hội. 100% thủ tục hành chính lĩnh vực Nội vụ sẽ được cung cấp dưới dạng dịch vụ công trực tuyến toàn trình, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và trợ lý ảo để hỗ trợ người dân. Về mặt quản trị, trên 95% hồ sơ công việc tại các cơ quan sẽ được xử lý trên môi trường điện tử và các quyết định quản lý phải dựa trên cơ sở phân tích, khai thác dữ liệu.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Quyết định đề ra danh mục nhiệm vụ, giải pháp chi tiết bao gồm việc hoàn thiện chính sách, thể chế và tiêu chuẩn kỹ thuật; rà soát, làm sạch dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Các giải pháp công nghệ hiện đại như dữ liệu lớn (Big Data), Chuỗi khối (Blockchain) và AI sẽ được ứng dụng sâu rộng để dự báo nguồn nhân lực, cải cách tiền lương và đánh giá hiệu quả tổ chức bộ máy. Đề án cũng chú trọng phát triển các nền tảng dùng chung như Sàn giao dịch việc làm quốc gia, Nền tảng Hợp đồng lao động điện tử và Nền tảng Lưu trữ số quốc gia nhằm tạo sự đột phá trong quản lý và phục vụ.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Nội vụ đóng vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để triển khai Đề án. Bộ Công an có nhiệm vụ hỗ trợ kết nối dữ liệu với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và bảo đảm an ninh mạng, trong khi Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định các giải pháp công nghệ mới. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm số hóa dữ liệu địa phương và lồng ghép các nhiệm vụ chuyển đổi số vào kế hoạch hàng năm. Định hướng đến năm 2045, ngành Nội vụ sẽ vận hành hoàn toàn trên nền hành chính số thông minh, góp phần đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu về chính phủ điện tử và đổi mới sáng tạo.

ĐẤT ĐAI – NHÀ Ở

Nghị định số 54/2026/NĐ-CP ngày 09/02/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản.

Nghị định 54/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản. Nội dung trọng tâm của Nghị định này tập trung vào việc cải cách thủ tục hành chính, điều chỉnh các quy định về quản lý nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư và các hoạt động kinh doanh bất động sản.

Một trong những điểm mới nổi bật là việc thiết lập nguyên tắc giải quyết thủ tục hành chính theo hướng hiện đại hóa. Theo đó, hồ sơ có thể được nộp trực tiếp, trực tuyến hoặc qua bưu chính, với kết quả trả về bằng bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Đặc biệt, khi các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc chuyên ngành đi vào vận hành, nhiều thông tin trong hồ sơ sẽ được thay thế bằng mã số định danh cá nhân hoặc mã số chuyên ngành, giúp cắt giảm đáng kể các loại giấy tờ bản sao.

Về lĩnh vực kinh doanh bất động sản, Nghị định sửa đổi các quy định liên quan đến việc bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai cho tổ chức, cá nhân nước ngoài. Chủ đầu tư cần nêu rõ nhu cầu này trong văn bản đề nghị để Sở Xây dựng lấy ý kiến của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an trong thời hạn 07 ngày. Ngoài ra, các quy định về điều kiện hoạt động, chấm dứt hoặc đình chỉ hoạt động của sàn giao dịch và doanh nghiệp môi giới bất động sản cũng được điều chỉnh để phù hợp với pháp luật về doanh nghiệp.

Trong mảng quản lý nhà ở xã hội và tái định cư, Nghị định bổ sung công thức và nguyên tắc xác định giá bán, thuê mua, cho thuê nhà ở phục vụ tái định cư do Nhà nước đầu tư, đảm bảo tính đúng và đủ các chi phí cấu thành. Quy trình xác nhận điều kiện nhà ở và thu nhập cho đối tượng hưởng chính sách nhà ở xã hội cũng được đơn giản hóa; trong đó, Công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận thông tin cư trú và các thông tin định danh khác trong vòng 07 ngày làm việc. Đồng thời, Nghị định cũng rút ngắn thời gian xử lý nhiều thủ tục hành chính liên quan đến cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư và quản lý nhà ở thuộc tài sản công.

Nghị quyết số 66.15/2026/NQ-CP ngày 13/02/2026 của Chính phủ về việc ban hành một số cơ chế xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật về phát triển nhà ở xã hội.

Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP nhằm thiết lập một số cơ chế đặc thù để xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ quy định pháp luật trong quá trình phát triển nhà ở xã hội. Nghị quyết này có phạm vi áp dụng rộng rãi đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức và cá nhân liên quan, với hiệu lực thi hành từ ngày ban hành cho đến hết ngày 28/02/2027. Trọng tâm của Nghị quyết là tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, xác định loại hình nhà ở và mở rộng đối tượng thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội để thúc đẩy nguồn cung và khả năng tiếp cận cho người dân.

Về mặt quy hoạch, Nghị quyết cho phép thực hiện việc lập, điều chỉnh quy hoạch chi tiết đồng thời với quá trình lập quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung. Đối với các khu vực đang sắp xếp đơn vị hành chính, việc xử lý quy hoạch phân khu sẽ tuân thủ pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn. Đáng chú ý, tại các thành phố trực thuộc trung ương và phường thuộc tỉnh, nhà ở xã hội bắt buộc phải là nhà chung cư; trong khi ở các khu vực khác, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có quyền quyết định loại hình nhà ở phù hợp với thực tế địa phương.

Bên cạnh đó, Nghị quyết bổ sung các chính sách hỗ trợ nhân văn cho những hộ gia đình, cá nhân thuộc diện bị thu hồi đất, nhà ở vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội. Những đối tượng này được ưu tiên mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không cần phải bốc thăm, đồng thời được miễn trừ các điều kiện về nhà ở và thu nhập. Ngoài ra, lao động hợp đồng không xác định thời hạn hưởng lương ngân sách trong ngành công an cũng được đưa vào diện đối tượng được tiếp cận chính sách nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân.

Để đảm bảo tính thực thi, Chính phủ giao Bộ Xây dựng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đề xuất hoàn thiện các Luật liên quan như Luật Nhà ở và Luật Đất đai nhằm đảm bảo tính thống nhất. Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân các cấp có trách nhiệm tổ chức thực hiện và giám sát chặt chẽ, đảm bảo quá trình triển khai diễn ra công khai, minh bạch, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng tham nhũng, trục lợi chính sách hay lãng phí nguồn lực.

LAO ĐỘNG – TIỀN LƯƠNG

Thông tư số 09/2026/TT-BTC ngày 03/02/2026 của Bộ Tài chính quy định về việc tạo lập sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử.

Thông tư 09/2026/TT-BTC quy định chi tiết về việc tạo lập và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng như thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) bản điện tử cho người tham gia bảo hiểm trên toàn quốc, ngoại trừ các đối tượng thuộc quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an. Theo đó, các bản điện tử này được cơ quan BHXH tạo lập trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm dựa trên mã số BHXH duy nhất của mỗi cá nhân. Về mặt giá trị pháp lý, sổ BHXH và thẻ BHYT bản điện tử chứa đầy đủ thông tin như bản giấy và được tích hợp, lưu trữ trên các ứng dụng định danh điện tử như VNeID (mức độ 2) hoặc ứng dụng bảo hiểm số VssID để thuận tiện cho việc tra cứu và sử dụng.

Trong quá trình thực hiện, người tham gia và đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm kê khai, nộp hồ sơ và đóng tiền bảo hiểm đầy đủ thông qua các phương thức giao dịch điện tử. Phía cơ quan BHXH có trách nhiệm tiếp nhận, cập nhật dữ liệu và trả kết quả bản điện tử vào kho quản lý dữ liệu hoặc hòm thư điện tử của người tham gia. Đặc biệt, Thông tư nhấn mạnh nguyên tắc thông tin trên bản điện tử phải hoàn toàn trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia và mọi thay đổi về chế độ hay thông tin cá nhân phải được cập nhật kịp thời.

Về việc sử dụng, người dân có thể dùng sổ BHXH điện tử để giải quyết các chế độ bảo hiểm và dùng thẻ BHYT điện tử để đi khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Quy định mới nghiêm cấm các cơ quan giải quyết chế độ hoặc cơ sở khám chữa bệnh yêu cầu người dân phải cung cấp bản giấy khi đã trình bản điện tử hợp lệ; thay vào đó, các đơn vị này phải có trách nhiệm tự tra cứu giá trị sử dụng trên hệ thống dữ liệu quốc gia. Thông tư này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc số hóa thủ tục hành chính ngành bảo hiểm.

Thông tư số 12/2026/TT-BTC ngày 10/02/2026 của Bộ Tài chính quy định trình tự, thủ tục giám định chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế, biểu mẫu tổng hợp thanh toán, quyết toán và biện pháp thi hành Nghị định 188/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế.

Thông tư 12/2026/TT-BTC tập trung quy định về trình tự, thủ tục giám định chi phí khám bệnh, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT), các biểu mẫu tổng hợp thanh toán, quyết toán và các biện pháp thi hành liên quan. Thông tư này áp dụng đối với cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH), các cơ sở KCB có ký hợp đồng BHYT và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Một trong những nội dung trọng tâm là việc vận hành Cổng tiếp nhận dữ liệu thuộc Hệ thống thông tin giám định BHYT để trao đổi tài liệu, dữ liệu điện tử có ký số giữa cơ quan BHXH và cơ sở KCB. Thông qua hệ thống này, cơ sở KCB có thể tra cứu thông tin thẻ BHYT và lịch sử KCB của người bệnh ngay khi tiếp đón hoặc trong quá trình điều trị. Đồng thời, các cơ sở KCB có trách nhiệm tạo lập và cập nhật danh mục thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật sử dụng trong liên thông dữ liệu để làm cơ sở cho việc thanh toán.

Về quy trình giám định, Thông tư quy định hai phương thức phối hợp là giám định tự động và giám định chủ động. Hệ thống tự động sẽ rà soát các nội dung về thẻ BHYT, mức hưởng, phạm vi thanh toán và các điều kiện chuyên môn hằng tháng. Trong khi đó, phương thức chủ động do cơ quan BHXH trực tiếp thực hiện rà soát, đối chiếu hồ sơ bệnh án và tài liệu liên quan, đặc biệt là đối với các trường hợp có chi phí tăng cao đột biến. Kết quả giám định được ghi nhận qua Biên bản giám định và Thông báo kết quả giám định làm căn cứ để thực hiện các bước tiếp theo.

Quy trình thanh toán và quyết toán được thực hiện hằng quý dựa trên số liệu đã qua giám định. Cơ quan BHXH lập Biên bản quyết toán gửi cơ sở KCB, sau đó cơ sở KCB gửi lại biên bản đã ký cùng hóa đơn điện tử để hoàn tất việc thanh toán trong thời hạn 03 ngày làm việc. Đối với các chi phí vượt dự toán hoặc phát sinh vướng mắc, Thông tư cũng quy định cụ thể trình tự thuyết minh, phê duyệt và thanh toán bổ sung để đảm bảo quyền lợi cho cơ sở KCB và quỹ BHYT. Ngoài ra, cơ quan BHXH có trách nhiệm thông báo cảnh báo hằng tháng nếu cơ sở KCB có chi phí tăng cao bất thường để đơn vị kịp thời rà soát và điều chỉnh.

CHỨNG KHOÁN – TÀI CHÍNH

Thông tư số 08/2026/TT-BTC ngày 03/02/2026 của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC và Thông tư 18/2025/TT-BTC, Thông tư 120/2020/TT-BTC ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch và chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp, chứng quyền có bảo đảm niêm yết trên hệ thống giao dịch chứng khoán được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC, Thông tư 121/2020/TT-BTC ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hoạt động của công ty chứng khoán được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC.

Thông tư 08/2026/TT-BTC nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định về công bố thông tin, giao dịch chứng khoán và hoạt động của công ty chứng khoán. Thông tư này căn cứ trên các nền tảng pháp lý quan trọng như Luật Chứng khoán năm 2019, Luật Doanh nghiệp năm 2020 và các Nghị định hướng dẫn thi hành liên quan đã được cập nhật mới nhất tính đến năm 2025. Mục tiêu chính của Thông tư là điều chỉnh cơ chế giao dịch và thanh toán, đặc biệt tập trung vào các đối tượng nhà đầu tư nước ngoài và các tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện.

Về cơ chế giao dịch, Thông tư cho phép nhà đầu tư nước ngoài không cư trú có thể đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện bằng số hiệu tài khoản lưu ký của chính nhà đầu tư đó. Các công ty chứng khoán có trách nhiệm ký kết hợp đồng cung cấp dịch vụ, thực hiện nhận biết khách hàng theo quy định phòng chống rửa tiền và đảm bảo quản lý tập trung dữ liệu giao dịch. Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định rõ các hình thức nhận lệnh từ trực tiếp tại quầy đến các phương thức từ xa như internet hay điện swift, đồng thời yêu cầu ghi nhận chính xác thời gian nhận lệnh và thông báo kết quả khớp lệnh ngay lập tức cho khách hàng hoặc tổ chức đại diện.

Đối với hoạt động thanh toán, Thông tư thiết lập các quy tắc nghiêm ngặt khi nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền mua cổ phiếu cho các giao dịch không yêu cầu đủ tiền khi đặt lệnh. Trong trường hợp phát sinh vi phạm, công ty chứng khoán phải báo cáo ngay cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các đơn vị liên quan trong ngày xảy ra sự việc. Nhà đầu tư vi phạm sẽ bị đình chỉ quyền đặt lệnh mua cổ phiếu không yêu cầu đủ tiền trong thời hạn 07 ngày giao dịch liên tục, hoặc lên đến 180 ngày nếu tái phạm lần thứ ba trong vòng 30 ngày. Các cổ phiếu không được thanh toán này sẽ được chuyển quyền sở hữu về tài khoản tự doanh của công ty chứng khoán theo các thỏa thuận hợp đồng cụ thể.

Về nghĩa vụ công bố thông tin, Thông tư yêu cầu người nội bộ và người có liên quan phải công bố thông tin dự kiến giao dịch trước ít nhất 03 ngày làm việc, trừ một số trường hợp miễn trừ liên quan đến việc xử lý lỗi thanh toán hoặc chuyển quyền sở hữu ngoài hệ thống. Ngoài ra, các công ty chứng khoán phải thực hiện báo cáo chi tiết về tình hình hoạt động, số lượng tài khoản và các giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài.